top of page

İnme Belirtileri: Dakikalar Neden Önemli?

5 gün önce
4 dakikada okunur
İnme belirtileri: yüzde kayma, kolda güçsüzlük ve konuşma bozukluğu simgeleri ile saat ve 112 numarası

İnme, halk arasında çoğu zaman "felç" diye bilinir. Beynin bir bölümüne giden kan akımının aniden bozulmasıdır: ya bir damar pıhtıyla tıkanır ya da bir damar yırtılıp kanar [6]. Beyin cerrahı olarak inmeyi çoğunlukla işin en ağır ucunda, beyin kanaması ya da beyin şişmesi ameliyat gerektirdiğinde görüyorum. Bu yazıyı, o noktaya gelmeden önce yapılabilecek en önemli şeyi anlatmak için yazıyorum: belirtiyi tanımak ve hemen 112'yi aramak.


Kısaca

  • En sık üç belirti: yüzde kayma, kolda güçsüzlük ve konuşma bozukluğu [1].

  • İnme şüphesinde hemen 112'yi arayın; hastaneye kendiniz araç kullanarak gitmeyin [1].

  • Belirtiler geçse bile hastanede değerlendirme gerekir; geçici iskemik atak, yakın zamanda inme riskinin uyarı işaretidir [2].

  • Büyük bir damarın tıkandığı, tedavi edilmeyen tipik bir inmede her dakika yaklaşık 1,9 milyon sinir hücresinin kaybedildiği hesaplanmıştır [4].


İnme belirtileri nelerdir?

Belirtiler aniden başlar. En sık görülen üç belirti şunlardır [1]:

  • Yüzde kayma: Yüzün bir tarafı düşebilir, kişi gülümsemekte zorlanabilir.

  • Kolda güçsüzlük: Kişi iki kolunu birden kaldırıp havada tutamayabilir.

  • Konuşma bozukluğu: Konuşma peltekleşebilir, kişi anlamsız ya da karışık konuşabilir.

İngiltere'nin ulusal sağlık hizmeti NHS, bunları akılda tutmak için FAST kısaltmasını kullanır: yüz (face), kollar (arms), konuşma (speech) ve acil yardımı arama zamanı (time) [1]. Türkiye'de aranacak numara 112'dir.

Bunların dışında şu belirtiler de inmenin işareti olabilir [1]:

  • Vücudun bir yarısında güçsüzlük ya da uyuşma

  • Bir ya da iki gözde bulanık görme veya görme kaybı

  • Konuşmakta ya da kelime bulmakta güçlük

  • Kafa karışıklığı ve hafıza kaybı

  • Baş dönmesi ya da düşme

  • Şiddetli baş ağrısı

  • Bulantı veya kusma


Dakikalar neden bu kadar önemli?

Tıkanan bir damarın beslediği beyin dokusu, kan gelmediği her dakika zarar görür. Bu konuda sık atıf yapılan bir çalışma, büyük bir damarın tıkandığı, tedavi edilmeyen tipik bir inmede her dakika yaklaşık 1,9 milyon sinir hücresinin kaybedildiğini hesaplamıştır [4]. Bu bir tahmindir ve her hastada aynı değildir, ama mesajı açıktır: beklenen her dakika beyin dokusuna mal olur.

İnmenin ilk 24 saatinde yapılabilecek tedaviler arasında pıhtıyı ilaçla eritmek (tromboliz), pıhtıyı bir işlemle çıkarmak (trombektomi) ve beyindeki ya da kafa içindeki basıncın artmasını önleyen işlemler vardır [3]. Bu tedavilerin hangisinin uygun olduğuna hastanede, beyin görüntülemesinden sonra karar verilir. Amerikan Kalp Derneği/Amerikan İnme Derneği'nin 2026 kılavuzu da inmeyi hastane öncesi değerlendirmeden başlayıp acil tedaviye ve hastanedeki ilk bakıma uzanan tek bir zincir olarak ele alır [5]. Zincirin ilk halkası evde, sokakta ya da işte, belirtiyi fark eden kişidir.


Belirtiler geçtiyse yine de acile gitmeli miyim?

Evet. İnme belirtileri bazen kısa bir süre sonra kendiliğinden geçebilir ve kişi iyileştiğini düşünebilir. NHS, bu durumda da hemen tıbbi yardım alınmasını önerir [1]. Belirtileri geçip 24 saat içinde tamamen düzelen tabloya geçici iskemik atak (TİA) denir [2]. Ambulansı beklerken belirtiler kaybolsa bile kişinin hastanede değerlendirilmesi gerekir [2], çünkü geçici atak, yakın zamanda tam bir inme geçirme riskinin uyarı işaretidir [2].

Geçti diye beklemeyin.


İnme şüphesinde ne yapmalı?

  1. Hemen 112'yi arayın. Saati not edin: belirtilerin başladığı ya da kişinin en son sağlıklı görüldüğü saat, hastanedeki ekip için önemli bir bilgidir.

  2. Kendiniz araç kullanarak hastaneye gitmeyin [1].

  3. Kişiye yiyecek, içecek ya da ilaç vermeyin.

  4. Ambulans gelene kadar kişinin yanında kalın.


İnme riskini neler artırır?

NHS, inme için yüksek tansiyon, şeker hastalığı, atriyal fibrilasyon denen ritim bozukluğu, yüksek kolesterol ve daha önce geçirilmiş geçici iskemik atağı risk etkenleri arasında sayar; inme her yaşta görülebilir, ancak 50 yaşın üzerinde risk artabilir [7]. Geçici iskemik atak için sıralanan etkenler arasında bunlara ek olarak sigara, fazla kilo ve fazla alkol de vardır [2]. Bunların çoğu değiştirilebilir etkenlerdir. Beyin sağlığını korumak için değiştirilebilir risk etkenlerini 14 faktör yazımda daha ayrıntılı anlattım.


Beyin cerrahı inmede ne zaman devreye girer?

Bazı hastalarda beyin içine kanama olur ya da beyin dokusu şişerek kafa içi basıncını artırır. Bu durumlarda pıhtının alınması, beyin sıvısının boşaltılması ya da basıncın yükselmesini önleyen bir işlem gerekebilir [3]. Bu kararlar hastanede, nöroloji, acil ve beyin cerrahisi ekiplerinin birlikte değerlendirmesiyle verilir. Ancak hangi tedavi seçilirse seçilsin, hastanın hastaneye ne kadar erken ulaştığı en baştan önemlidir.


Ne zaman 112'yi aramalı, ne zaman hekime gitmeli?

  • Hemen 112: Yüzde kayma, kolda ya da bacakta güçsüzlük, konuşma bozukluğu, ani görme kaybı, ani denge kaybı veya ani şiddetli baş ağrısı [1].

  • Belirtiler geçtiyse de 112 / acil servis: Son 24 saat içinde inme belirtisi olduysa, şimdi düzelmiş olsa bile [1][2].

  • Aile hekiminiz: Tansiyon, kolesterol, şeker ve ritim bozukluğu gibi risk etkenlerinizin kontrolü için [2].


Sık sorulan sorular

İnme belirtileri ne kadar sürer?

Kalıcı olabilir ya da kısa sürede geçebilir. Belirtilerin 24 saat içinde tamamen düzeldiği tabloya geçici iskemik atak (TİA) denir; bu durumda da hemen hastanede değerlendirme gerekir [2].


Felç belirtisi görünce ilk ne yapılmalı?

Hemen 112'yi arayın ve hastaneye kendiniz araç kullanarak gitmeyin [1]. Belirtilerin başladığı saati not etmek hastanedeki ekip için yararlıdır.


Şiddetli baş ağrısı inme belirtisi olabilir mi?

Evet, ani ve şiddetli baş ağrısı inme belirtileri arasında sayılır [1]. Hangi baş ağrılarının tehlike işareti olduğunu ayrı bir yazıda anlattım.


Genç insanlarda inme olur mu?

Evet. İnme her yaşta görülebilir; NHS'e göre risk 50 yaşın üzerinde artabilir [7]. Belirti varsa yaşa bakmadan 112'yi arayın.



Hazırlayan: Op. Dr. Kaan Tuğberk Özdemir, Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı · Son güncelleme: Kasım 2026. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için muayene gereklidir. İnme şüphesinde hemen 112'yi arayın.


Kaynaklar

  1. NHS. Symptoms of a stroke. Son inceleme 12 Eylül 2024. Erişim: 10 Kasım 2026.

  2. NHS. Transient ischaemic attack (TIA). Son inceleme 28 Haziran 2023. Erişim: 10 Kasım 2026.

  3. NHS. Treatment for a stroke. Son inceleme 12 Eylül 2024. Erişim: 10 Kasım 2026.

  4. Saver JL. Time is brain—quantified. Stroke. 2006;37(1):263–266.

  5. Prabhakaran S, Gonzalez NR, Zachrison KS, ve ark. 2026 Guideline for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke. Stroke. 2026;57(8):e316–e436.

  6. NHS. Diagnosing a stroke. Son inceleme 12 Eylül 2024. Erişim: 10 Kasım 2026.

  7. NHS. Causes of a stroke. Son inceleme 12 Eylül 2024. Erişim: 10 Kasım 2026.


Yorumlar


Bu gönderiye yorum yapmak artık mümkün değil. Daha fazla bilgi için site sahibiyle iletişime geçin.

İletişim ve Randevu

Muayene ve randevu hakkında bilgi almak için telefonla veya iletişim formuyla ulaşabilirsiniz.

​

 Telefon / WhatsApp

0532 311 40 95

 E-posta

drtugberkozdemir@gmail.com

Bize Mesaj Gönderin

© 2026 Op. Dr. Kaan Tuğberk Özdemir

bottom of page
WhatsApp