Bel Fıtığı Ameliyattan Sonra Tekrarlar mı?
Bel fıtığının tekrarlaması ne demektir?
Bel fıtığı ameliyatında sinire baskı yapan disk parçası çıkarılır. Fakat omurlar arasındaki diskin tamamı alınmaz. Diskin kalan kısmından zaman içinde yeni bir parçanın dışarı çıkmasına tekrarlayan veya nüks bel fıtığı denir.
Nüks genellikle daha önce ameliyat edilen seviyede ortaya çıkar. Aynı tarafta olabileceği gibi karşı tarafta da gelişebilir.
Çalışmalarda farklı oranlar bildirilmekle birlikte, ameliyat sonrası tekrarlayan bel fıtığı riski genel olarak yaklaşık %5–15 aralığında verilmektedir. Kişisel risk; diskin yapısına, yaşam alışkanlıklarına ve başka sağlık sorunlarına göre değişebilir.
Ameliyattan sonra yeniden ağrı olması nüks anlamına gelir mi?
Hayır. Ameliyattan sonra tekrar bel veya bacak ağrısı gelişmesinin farklı nedenleri olabilir:
Ameliyat bölgesindeki geçici hassasiyet
Sinirin iyileşme süreci
Kas spazmı veya eklem kaynaklı ağrı
Ameliyat alanındaki nedbe dokusu
Omurganın başka bir seviyesindeki sorun
Tekrarlayan disk fıtığı
Bu nedenle yalnızca ağrının varlığına bakarak “fıtık tekrar etti” demek doğru değildir. Yakınmaların başlangıç zamanı, ağrının yayılımı, nörolojik muayene ve gerekli durumlarda MR incelemesi birlikte değerlendirilmelidir.
Tekrarlama riskini artıran etkenler nelerdir?
Tekrarlamanın tek bir nedeni yoktur. Araştırmalarda özellikle şu durumlar üzerinde durulmaktadır:
Sigara kullanımı
Fazla kilo
Diyabet
Diskte ileri derecede dejenerasyon
Ağır ve kontrolsüz yüklenme
Kişiye özgü disk ve omurga özellikleri
Ameliyatın ardından önerilen hareket kısıtlamalarına ve egzersiz programına uyulması önemlidir. Bununla birlikte, bütün önerilere eksiksiz uyulsa bile nüks riskini tamamen sıfırlamak mümkün değildir.
Tekrarlamayı önlemek için neler yapılabilir?
İyileşme döneminde amaç omurgayı tamamen hareketsiz bırakmak değil, aktiviteyi kontrollü biçimde artırmaktır.
Genellikle şu önlemler yararlı olabilir:
Sigaranın bırakılması
Sağlıklı vücut ağırlığının korunması
Doktorun önerdiği zamanda yürüyüş ve egzersize başlanması
Bel ve karın çevresindeki kasların güçlendirilmesi
Yük kaldırırken doğru vücut mekaniğinin kullanılması
Ani, kontrolsüz ve tekrarlayıcı zorlanmalardan kaçınılması
Hastalarıma ameliyattan sonraki hedefin “bir daha hiç eğilmemek” değil, doğru zamanda ve doğru teknikle normal yaşama dönmek olduğunu anlatıyorum.
Ameliyat sonrası iyileşmenin nasıl ilerlediğini merak ediyorsanız Bel Fıtığı Ameliyatından Sonra İyileşme Süreci başlıklı yazımı da okuyabilirsiniz.
Nüks bel fıtığında yeniden ameliyat gerekir mi?
Her nüks bel fıtığı yeniden ameliyat edilmez. Hafif yakınmaları bulunan, belirgin kas gücü kaybı olmayan hastalarda ilaç tedavisi, kontrollü aktivite ve fizik tedavi gibi ameliyatsız yöntemler değerlendirilebilir.
Aşağıdaki durumlarda yeniden ameliyat gündeme gelebilir:
Tedaviye rağmen devam eden şiddetli bacak ağrısı
İlerleyen kas gücü kaybı
Belirgin sinir basısı
Günlük yaşamın ciddi şekilde etkilenmesi
İdrar veya dışkı kontrolünde yeni bozulma
Yeniden ameliyat gerektiğinde uygulanacak yönteme kişiye özel karar verilir. Bazı hastalarda tekrarlayan disk parçasının çıkarılması yeterliyken; omurga instabilitesi, şekil bozukluğu veya baskın mekanik bel ağrısı bulunan seçilmiş hastalarda sabitleme ameliyatı değerlendirilebilir. Her nüks vakasına otomatik olarak vida veya füzyon uygulanması gerekmez.
Ne zaman acil değerlendirme gerekir?
Yeni gelişen veya hızla artan kas güçsüzlüğü, idrar yapamama, idrar-dışkı kontrolünün kaybı ya da makat ve genital bölgede uyuşma olması durumunda gecikmeden acil sağlık değerlendirmesi alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Bel fıtığı en çok ne zaman tekrarlar?
Nüks farklı zamanlarda ortaya çıkabilir. Ameliyattan haftalar sonra görülebileceği gibi yıllar sonra da gelişebilir. Çok erken dönemde başlayan yakınmalarda nüks dışında kalan nedenlerin de araştırılması gerekir.
Tekrarlayan ağrıda hemen MR çekilir mi?
Her ağrıda acil MR gerekmez. Muayene bulguları, ağrının şiddeti ve nörolojik belirtiler görüntüleme kararını belirler. Ameliyat sonrası bazı vakalarda kontrastlı MR, tekrarlayan fıtık ile ameliyat bölgesindeki nedbe dokusunu ayırt etmeye yardımcı olabilir.
İkinci ameliyat ilkinden daha mı zordur?
Önceki ameliyata bağlı nedbe dokusu ikinci girişimi teknik olarak daha karmaşık hâle getirebilir. Buna rağmen doğru hasta seçimi ve uygun cerrahi planlamayla etkili sonuçlar elde edilebilir.
Sonuç
Bel fıtığının ameliyat sonrasında tekrarlaması mümkündür; fakat yeniden başlayan her ağrı nüks anlamına gelmez. Doğru değerlendirme için hastanın yakınmaları, nörolojik muayenesi ve görüntüleme sonuçları birlikte ele alınmalıdır.
Dr. Kaan Tuğberk ÖzdemirBeyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı – İzmir
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Muayene, tanı veya kişiye özel tedavi önerisinin yerini tutmaz.
Kaynaklar
Yorumlar